دومینیکا

اگر قصد دارید فعالیتی غیرتجاری را در قالب یک شخصیت حقوقی شروع کنید، «ثبت موسسه» بهترین گزینه برای شماست. بسیاری از مجموعه‌هایی که در حوزه‌های آموزشی، فرهنگی، خدماتی، درمانی، پژوهشی و حتی فعالیت‌های خیرخواهانه فعالیت می‌کنند، برای رسمیت‌بخشیدن به کار خود، سراغ تأسیس موسسه می‌روند.
در این راهنما که توسط ثبت پایش تهیه شده، تمام نکات مهم درباره ثبت موسسه را به زبان ساده و کاملاً کاربردی توضیح می‌دهیم؛ از شرایط و مدارک گرفته تا مراحل اینترنتی ثبت در سامانه و نکات مهم انتخاب نام.

موسسه چیست و چه ماهیتی دارد؟

براساس آیین‌نامه سال ۱۳۳۷، موسسه مجموعه‌ای است که توسط حداقل دو شخص حقیقی یا حقوقی با هدف انجام فعالیت‌های غیرتجاری ایجاد می‌شود.
منظور از فعالیت غیرتجاری این است که موضوع موسسه نباید شامل:

• صادرات

• واردات

• خرید و فروش کالا

• فعالیت‌های بازرگانی

باشد.

البته یک موسسه می‌تواند درآمد داشته باشد، اما فعالیت اصلی آن در دسته امور تجاری قرار نمی‌گیرد. برای فعالیت تجاری، باید شرکت ثبت شود؛ اما برای خدمات فرهنگی، آموزشی، هنری، مشاوره‌ای، خدمات اجتماعی و… بهترین قالب، ثبت موسسه است.

انواع موسسه از نظر ماهیت

در نگاه حقوقی، موسسه‌ها به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

۱) موسسات غیرتجاری غیرانتفاعی

در این نوع موسسه هدف اصلی کسب سود نیست.
نمونه‌ها:

• موسسات خیریه

• گروه‌های مردم‌نهاد

• NGO ها

• مراکز حمایت اجتماعی

• موسسات عام‌المنفعه

برای ثبت این نوع موسسه معمولاً نیاز به اخذ مجوز از نهادهای ذی‌ربط مانند نیروی انتظامی یا وزارت کشور وجود دارد.

۲) موسسات غیرتجاری انتفاعی

در این گروه، فعالیت‌ها غیرتجاری‌اند اما کسب درآمد اشکالی ندارد.
مثلاً:

• موسسه آموزشی

• موسسه فرهنگی هنری

• مرکز مشاوره

• موسسه پژوهشی

• کلینیک‌های تخصصی دارای مجوز

این موسسات می‌توانند درآمد داشته باشند، اما مجاز به فعالیت‌های کاملاً بازرگانی نیستند.

شرایط لازم برای ثبت موسسه

برای تأسیس یک موسسه در ایران باید چند شرط اولیه وجود داشته باشد:

• حداقل ۲ نفر عضو مؤسس

• حداقل ۱۸ سال سن

• تعیین مدیر یا مدیران موسسه

• مشخص بودن موضوع فعالیت

• ارائه آدرس دقیق موسسه

• تعیین سرمایه اولیه (حداقل ۱۰۰ هزار تومان)

نکته مهم:
برای ثبت موسسه گواهی سوءپیشینه لازم نیست؛ مگر در موارد خاص که مرجع صادرکننده مجوز آن را الزامی کند.

حداقل سرمایه موسسه چقدر است؟

بر اساس مقررات، سرمایه اولیه موسسه حداقل ۱۰۰,۰۰۰ تومان است.
اما معمولاً برای اعتبار بیشتر، مؤسسان عدد بالاتری را انتخاب می‌کنند.
سقف مشخصی برای سرمایه وجود ندارد.

مدارک لازم برای ثبت موسسه

برای ثبت موسسه در ثبت پایش باید مدارک زیر را تهیه کنید:

• تکمیل و امضای تقاضانامه (دو نسخه)

• تکمیل و امضای اساسنامه موسسه (دو نسخه)

• صورتجلسه مجمع عمومی مؤسسین

• کپی کارت ملی و شناسنامه اعضا

• ارائه مجوز (در صورتی که موضوع موسسه نیاز به مجوز داشته باشد)

تمامی مدارک پس از تکمیل، باید در سامانه ثبت شده و نسخه اصلی از طریق پست به اداره ثبت ارسال شود.

مراحل ثبت موسسه (به‌صورت گام‌به‌گام)

ثبت موسسه‌های غیرتجاری مانند سایر شخصیت‌های حقوقی از طریق سامانه ثبت شرکت‌ها انجام می‌شود. مراحل کلی به شکل زیر است:

۱. ورود به سامانه اداره ثبت شرکت‌ها

• آدرس سامانه: irsherkat.ssaa.ir

• انتخاب گزینه «تأسیس شخصیت حقوقی»

۲. انتخاب نوع شخصیت حقوقی

در این بخش باید گزینه «موسسه غیرتجاری» را انتخاب کنید.

۳. وارد کردن اطلاعات متقاضی

اطلاعات فردی، آدرس، کدپستی و… طبق مدارک وارد می‌شود.

۴. پیشنهاد ۵ نام برای موسسه

نام انتخابی باید:

• فارسی و معنادار باشد

• مشابه نداشته باشد

• حداقل ۳ کلمه داشته باشد

• از اسامی بیگانه و ممنوعه استفاده نشود

کارشناسان ثبت پایش می‌توانند قبل از ثبت، نام را بررسی کنند تا احتمال رد شدن کاهش یابد.

۵. وارد کردن اطلاعات اعضای موسسه

اطلاعات هویتی، سمت‌ها و میزان سرمایه هر عضو ثبت می‌شود.

۶. بارگذاری مدارک

اساسنامه، صورتجلسه و سایر مدارک باید در سیستم بارگذاری شوند.

۷. پذیرش نهایی و ارسال فیزیکی مدارک

پس از تأیید اولیه:

• نسخه اصلی مدارک باید حداکثر تا ۳ روز کاری به اداره ثبت ارسال شود.

۸. بررسی توسط کارشناسان

در صورت نقص، سامانه موارد لازم را اعلام می‌کند.
در صورت تأیید، موسسه در دفتر ثبت شرکت‌ها ثبت شده و فرآیند آگهی آغاز می‌شود.

۹. انتشار آگهی تاسیس

پس از ثبت نهایی، آگهی در روزنامه رسمی و روزنامه کثیرالانتشار منتشر می‌شود.

۱۰. پلمپ دفاتر قانونی

آخرین مرحله، ثبت درخواست پلمپ دفاتر مالی موسسه است.

شرایط انتخاب نام موسسه

برای انتخاب نام معتبر رعایت موارد زیر ضروری است:

• عدم استفاده از نام تکراری

• پرهیز از واژه‌های لاتین

• امکان ثبت سه تا پنج سیلاب

• مرتبط بودن نام با موضوع فعالیت

• عدم استفاده از اسامی مذهبی بدون مجوز

پیشنهاد می‌شود قبل از ارسال نام، کارشناسان ثبت پایش آن را بررسی کنند.

انحلال موسسه چگونه انجام می‌شود؟

انحلال ممکن است به شکل‌های زیر باشد:

۱) انحلال اختیاری

با تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده
در این حالت، مدیر تصفیه توسط مجمع انتخاب می‌شود.

۲) انحلال اجباری

در صورتی که دادگاه حکم به انحلال بدهد.
در این حالت نیز مدیر تصفیه توسط دادگاه تعیین می‌شود.

مدیر تصفیه موظف است تمام امور مالی، بدهی‌ها و دارایی‌های موسسه را طبق قانون تجارت تسویه کند.

هزینه ثبت موسسه چقدر است؟

هزینه‌ها بسته به نوع موسسه و مراحل اداری متفاوت است، اما معمولاً شامل:

• هزینه سامانه

• حق‌الثبت

• هزینه روزنامه رسمی

• حق‌الوکاله موسسه ثبتی

• هزینه پست و ارسال مدارک

به‌طور متوسط هزینه ثبت موسسه بین ۳,۰۰۰,۰۰۰ تا ۳,۹۰۰,۰۰۰ تومان است.
در ثبت پایش هزینه‌ها شفاف و مطابق تعرفه، مرحله‌به‌مرحله اعلام می‌شود.

مدت زمان ثبت موسسه

اگر مدارک کامل باشد، ثبت موسسه معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز کاری زمان می‌برد.
بخش زیادی از زمان صرف بررسی مدارک و صدور آگهی توسط اداره ثبت می‌شود.

سوالات متداول

چگونه برای ثبت موسسه اقدام کنیم؟

از طریق سامانه اداره ثبت شرکت‌ها باید درخواست را ثبت کرده و مدارک را ارسال کنید.
اگر بخواهید ثبت پایش می‌تواند تمام مراحل را برایتان انجام دهد.

آیا موسسه مالیات دارد؟

بله.
تنها موسسات خیریه با مجوز رسمی مشمول معافیت مالیاتی هستند.

آیا برای ثبت موسسه نیاز به سوءپیشینه است؟

خیر، برای موسسات غیرتجاری سوءپیشینه لازم نیست.

آیا موسسه می‌تواند فعالیت تجاری انجام دهد؟

خیر.
برای فعالیت‌های تجاری باید شرکت ثبت شود.

جمع‌بندی؛ چرا ثبت موسسه با «ثبت پایش»؟

ثبت موسسه فرآیندی اداری و نسبتاً تخصصی است. کوچک‌ترین نقص در مدارک یا انتخاب نام می‌تواند باعث رد درخواست شود.
با تجربه ثبت صدها موسسه در سراسر کشور، تیم ثبت پایش تمام مراحل ثبت را سریع، دقیق و بدون خطا انجام می‌دهد.